Pogled iz Italije: Zanardi Landi je test kapaciteta italijanske politike

Zanimljiv pogled na izbor novog visokog predstavnika stiže iz Italije, zemlje iz koje dolazi jedan od dva kandidata, Antonio Zanardi Landi.

Tamošnji online politički magazin Formiche piše da igra još nije gotova, te da sukob EU i SAD-a nadilazi Sarajevo i otvara pitanja i italijanskog nacionalnog interesa koji uključuje i vlast i opoziciju.

Formiche, magazin specijaliziran za politička i strateška pitanja, piše da su „upravo ovo presudni dani“, podsjećajući da na sjednici Upravnog odbora Vijeća za provedbu mira (PIC) prošle sedmice nije izabran novi visoki predstavnik, nakon što su Evropljani podržali francuskog kandidata Renea Troccaza.

„Ovaj sukob govori o mnogo više od samog pitanja Bosne. S jedne strane je Washington, koji je u Zanardiju Landiju prepoznao profil najprikladniji za upravljanje osjetljivom fazom balkanskih odnosa. Nije slučajno što je američki državni sekretar Marco Rubio javno podržao kandidaturu bivšeg italijanskog ambasadora, nazvavši ga izuzetno iskusnom ličnošću i naglasivši potrebu za snažnim liderstvom radi očuvanja stabilnosti i provođenja mirovnih sporazuma u Bosni i Hercegovini. S druge strane je dio Evrope koji se opredijelio za drugačiji pristup“, piše ovaj magazin.

Podsjećajući na oštro saopćenje Ambasade SAD-a u Sarajevu, u kojem su zaprijetili povlačenjem iz postojećeg aranžmana međunarodnog prisustva, Formiche ističe da se ne radi „samo o nadmetanju dvojice kandidata, nego o razilaženju unutar kruga glavnih transatlantskih aktera uključenih u međunarodno upravljanje Bosnom i Hercegovinom“.

U tom kontekstu, ističu da je Rim u specifičnom položaju. Italija je jedna od država najdirektnije zainteresiranih za stabilnost Zapadnog Balkana, a italijanski diplomata uživa podršku SAD-a ali ne i evropskih partnera.

„Za Italiju se stoga ne radi samo o ishodu jedne kandidature, nego i o sposobnosti da afirmira vlastitu težinu u procesu odlučivanja koji se tiče regije od strateškog značaja za njenu vanjsku i sigurnosnu politiku. Tu na scenu stupa italijanska politika. Pitanje se tiče premijerke Giorgie Meloni, koja predvodi vladu, ali i Elly Schlein kao liderke opozicije. Kada se pojavi ugledna kandidatura, podržana od strateških partnera i vezana za područje od neposrednog interesa za državu, prirodna reakcija trebala bi biti zaštita nacionalnog interesa. Postoje teme kod kojih političko nadmetanje ustupa mjesto temeljnom konsenzusu. Balkan bi trebao biti jedna od njih. Zbog geografskog položaja, ekonomskih interesa, sigurnosti i energetike, ono što se događa između Sarajeva, Beograda i Podgorice neposredno se tiče Italije“, piše ovaj magazin.

Podsjećaju da je Italija već pokazala da teško dolazi do unutrašnjeg političkog konsenzusa kada Maurizio Martina nije imenovan za direktora UN-ove Organizacije za hranu i poljoprivredu (FAO).

Pitanje ovih dana nije samo hoće li Zanardi Landi dobiti funkciju. Suštinsko pitanje glasi: hoće li se Italija pokazati kao država sposobna da brani vlastitu kandidaturu kada se ona podudara s nacionalnim, evropskim i transatlantskim interesom? Odgovor koji stigne iz bosanskog dosjea mnogo će reći o kapacitetu italijanske politike, evropskim izborima i transatlantskoj saradnji – svega nekoliko sedmica uoči samita NATO u Ankari“, zaključuje Formiche.