EU ublažava primjenu novog sistema kontrole granica nakon gužvi na aerodromima

Evropska komisija omogućila je državama članicama fleksibilniju primjenu novog sistema ulaska i izlaska, poznatog kao EES, nakon pritužbi na duge redove, kašnjenja i propuštene letove na pojedinim evropskim aerodromima, prenosi Kathimerini.

Komisija, međutim, tvrdi da se ne radi o suspenziji sistema, nego o korištenju već predviđene “ugrađene fleksibilnosti”. To znači da granične službe u periodima najvećih gužvi mogu privremeno pauzirati vremenski zahtjevnije procedure, poput registracije biometrijskih podataka, kako bi spriječile zastoje na graničnim prijelazima. 

EES je novi digitalni sistem Evropske unije za registraciju državljana zemalja izvan EU koji putuju u kratku posjetu u 29 evropskih država. Sistem bilježi podatke iz putne isprave, biometrijske podatke poput otisaka prstiju i fotografije lica, kao i mjesto i datum ulaska i izlaska. Od 10. aprila 2026. EES je zamijenio klasično pečatiranje pasoša na vanjskim granicama Schengenskog prostora.

Glasnogovornik Evropske komisije Markus Lampert rekao je da prosječna obrada putnika traje oko 70 sekundi, te da je od oktobra evidentirano 61 milion ulazaka i izlazaka. Prema njegovim riječima, problemi postoje u “određenim državama članicama”, ali većina zemalja sistem provodi bez većih poteškoća.

Pritisak na Komisiju pojačan je nakon što su aviokompanije i vlade Grčke, Francuske, Belgije i Italije zatražile potpunu suspenziju sistema do septembra, strahujući od dodatnog kolapsa tokom ljetne sezone. Aerodromi i avioprijevoznici upozoravaju da bi se gužve mogle pogoršati kako se broj putnika bude povećavao. Guardian je ranije izvijestio da su putnici na nekim evropskim aerodromima čekali i do tri sata, dok su pojedini putnici propustili letove zbog zastoja na pasoškoj kontroli.

Komisija zasad pokušava izbjeći potpuno povlačenje sistema. Umjesto toga, državama daje prostor da u kriznim trenucima ubrzaju protok putnika, ali bez napuštanja digitalne evidencije ulazaka i izlazaka. Drugim riječima, Brisel pokušava spasiti političku logiku EES-a, a istovremeno ublažiti njegov najvidljiviji problem: granicu koja je trebala biti pametnija, ali je za mnoge putnike postala sporija i komplikovanija.