Macron u Davosu: SAD pokušavaju potčiniti Evropu

Francuski predsjednik Emmanuel Macron osudio je američku konkurenciju koja ima za cilj „potčinjavanje Evrope“ i nazvao je „neprihvatljivim“ carine, nakon prijetnji američkog predsjednika Donalda Trumpa da će uvesti namete zemljama koje se protive njegovim planovima za preuzimanje Grenlanda.

U govoru u Davosu, Macron je opisao „konkurenciju Sjedinjenih Američkih Država kroz trgovinske sporazume koji narušavaju naše izvozne interese, zahtijevaju maksimalne ustupke i otvoreno imaju za cilj da oslabe i potčine Evropu“.

Dodao je da su oni „u kombinaciji s beskonačnim gomilanjem novih carina koje su suštinski neprihvatljive, još više kada se koriste kao poluga protiv teritorijalnog suvereniteta“.

„Francuska i Evropa su privržene nacionalnom suverenitetu i nezavisnosti, Ujedinjenim nacijama i njenoj povelji“, rekao je Macron, dok njegov američki kolega nastoji preuzeti Grenland i stvoriti te predvoditi novi globalni „Odbor za mir“.

Rekao je da više cijeni „poštovanje nego nasilnike“ i „vladavinu prava nego brutalnost“.

Govoreći o Evropskoj uniji, Macron je poručio da se EU ne smije povinovati „zakonu najjačeg“ i da je zabrinjavajuće što Unija uopće mora razmatrati upotrebu svog instrumenta protiv prisile u odnosima sa Sjedinjenim Američkim Državama. Naglasio je da Evropa više cijeni poštovanje, vladavinu prava i nauku nego nasilje, teorije zavjere i brutalnost.

Posebno se osvrnuo na rast protekcionizma i trgovinskih pritisaka, ocijenivši da je gomilanje novih carina suštinski neprihvatljivo, naročito kada se koriste kao sredstvo političkog pritiska i zadiranja u teritorijalni suverenitet država. Upozorio je da Evropa zaostaje za SAD-om po konkurentnosti, rastu i investicijama, te da mora snažnije štititi vlastite kompanije i tržište.

Kao primjer politike koja kombinuje suverenitet i saradnju, Macron je naveo učešće Francuske u vojnim vježbama u Grenlandu, ističući da je riječ o podršci savezniku Danskoj, a ne o prijetnji bilo kome.

Istakao je da je tokom 2024. godine zabilježen rekordan broj ratova, više od 60, te da su sukobi postali hibridni i prošireni na nova područja poput cyber prostora, informacija, trgovine i svemira. Upozorio je da se svijet sve više kreće ka poretku u kojem se međunarodna pravila krše, a „zakon jačeg“ postaje dominantan.

Macron je rekao da ove sedmice nije predviđen samit G7, nakon što je Trump objavio poruku s prijedlogom za sastanak o Ukrajini i Grenlandu. „Nijedan sastanak nije predviđen. Francusko predsjedništvo je spremno da ga održi“, rekao je Macron agenciji AFP u kratkim izjavama nakon govora.