Gianni Infantino: Vlasnik svjetskog fudbala

U nedjelju, 19. jula, na stadionu MetLife u East Rutherfordu igrat će se finale 23. Svjetskog prvenstva, a snage će odmjeriti Argentina i Španija. Argentincima je ovo sedmo finale u potrazi za četvrtom titulom (1978, 1986. i 2022), dok će Španija u svom drugom finalu loviti drugi naslov nakon trijumfa 2010. godine.

Trofej pobjedničkoj ekipi zajednički će uručiti američki predsjednik Donald Trump i predsjednik FIFA-e Gianni Infantino. A upravo je Infantino tokom trajanja ovog Mundijala potvrdio status jedne od najomraženijih, ali ujedno i najmoćnijih ličnosti u historiji svjetskog sporta.

Sin italijanskih imigranata porijeklom iz Kalabrije i Lombardije, rođen u Švicarskoj, diplomirani je pravnik s Univerziteta u Fribourgu. Ovaj poliglota koji tečno govori italijanski, francuski i njemački, a odlično se služi arapskim, engleskim, portugalskim i španskim jezikom, danas je personifikacija modernog fudbal.

Iako se ovogodišnje prvenstvo održava širom SAD-a, Kanade i Meksika, Infantino je većinu utakmica pratio uživo. Na utakmice je putovao privatnim avionom, poklonom prethodnog domaćina Mundijala, Katara.

A medijski protokoli idu toliko daleko da je režiserima TV prijenosa navodno naređeno da ga barem jednom tokom utakmice moraju prikazati na tribinama, i to isključivo u trenucima kada ne gleda u telefon. To je svakako čovjek koji svoju organizaciju opisuje kao "zvaničnog distributera sreće za čovječanstvo".

Njegova sposobnost balansiranja među globalnim moćnicima graniči s surovim političkim makijavelizmom. Upravo je Infantino za Donalda Trumpa izmislio i uručio mu svojevrsnu "nagradu za mir" nakon što američki predsjednik nije dobio Nobelovu nagradu. Trump mu je uzvratio komplimentom nazvavši ga "kraljem fudbala".

Od Vladimira Putina je primio Orden prijateljstva i danas se aktivno zalaže za ukidanje međunarodne suspenzije ruskog fudbala. Istovremeno, izuzetno je blizak sa saudijskim prijestolonasljednikom Mohammedom bin Salmanom (MBS), što je direktno rezultiralo time da Saudijska Arabija dobije domaćinstvo Svjetskog prvenstva 2034. godine.

Koliko daleko ide njegov uticaj pokazuje i detalj koji je otkrio sam Trump, pohvalivši se da je "nazvao i sredio" poništenje crvenog kartona za američkog reprezentativca Folarina Baloguna. Balogun je pocrvenio nakon oštrog starta nad našim Tarikom Muharemovićem u utakmici osmine finala, ali mu je odlukom FIFA-e dopušteno da nastupi u četvrtfinalu protiv Belgije, čime su prekršena pravila o suspenziji nakon crvenog kartona.

Gianni Infantino u potpunosti kontroliše FIFA-u, savršeno plivajući između kompleksnih međunarodnih i komercijalnih interesa. I to se neće promijeniti u skorije vrijeme, iako su naredne godine na programu izbori za predsjednika krovne kuće fudbala. Već sada je jasno da niko neće imati hrabrosti, niti matematike, da mu stane na crtu.

On je osigurao podršku 99 posto članica FIFA-e za novi predsjednički mandat i gotovo je sigurno da će u martu biti izabran četvrti put zaredom. Jedini istaknutiji savez koji mu još nije dao podršku je njemački DFB, a rok za podnošenje kandidatura ističe 18. novembra.

Razlog njegovog opstanka na tronu je zapravo sasvim prost: većina nacionalnih saveza u potpunosti zavisi od finansijskih injekcija koje dobijaju iz Ciriha. Pod Infantinovim vodstvom te su cifre drastično porasle.

Upravo ono što nervira tradicionalne fudbalske fanove, širenje broja ekipa na Mundijalu, zapravo je Infantinov ključ za sigurne glasove. Svaki mali savez želi historijsku priliku da zaigra na najvećoj sceni, jer plasman donosi milione od TV prava, sponzora i prodaje dresova.

Otkako je preuzeo dužnost 2016. godine, prihodi FIFA-e (koji se računaju u četverogodišnjim ciklusima) više su se nego udvostručili. Tokom tekućeg ciklusa, koji traje do 2030. godine, projektovano je da će FIFA imati na raspolaganju nevjerovatnih 14 milijardi dolara, od čega će se 2,7 milijardi vratiti nacionalnim savezima kroz program "FIFA Forward".

Ipak, Infantinov put do apsolutne moći popločan je aferama. Karijeru u sportskoj administraciji počeo je krajem devedesetih kao generalni sekretar Međunarodnog centra za sportske studije (CIES). U UEFA-u ulazi 2000. godine, da bi od 2009. do 2016. obavljao funkciju generalnog sekretara evropske kuće fudbala, gdje je nadgledao uvođenje Finansijskog fair-playa i proširenje Eura na 24 ekipe.

Na čelo FIFA-e dolazi u februaru 2016. godine, nakon tektonskog korupcijskog skandala koji je pomeo Seppa Blattera i kompletno tadašnje rukovodstvo. No, Infantino je donio sopstveni prtljag. Nedugo nakon izbora, njegovo ime se pojavilo u dokumentima "Panama Papers", koji su otkrili da je kao pravnik UEFA-e supotpisao sumnjive ugovore o TV pravima sa kompanijom povezanom s optuženima u američkoj istrazi o korupciji. Optužbe je glatko odbacio.

Sukobi iz prošlosti i dalje ga prate. Bivši predsjednik UEFA-e Michel Platini podnio je protiv njega krivičnu prijavu u Francuskoj, optužujući ga da je montiranim optužbama spriječio njegov dolazak na čelo FIFA-e.

Infantinov privatni i administrativni život jednako je kosmopolitski i pragmatičan. Oženjen je Libankom Leenom Al Ashqar, s kojom ima četvero djece. Od 2021. godine dobar dio vremena provodi u Dohi, gdje mu djeca pohađaju školu, dok mu je službeno prebivalište od 2022. u švicarskom kantonu Zug, poznatom po poreskim olakšicama. Da granice za njega ne postoje, dokazao je i početkom ove godine: nakon što je krajem 2025. pokrenuo postupak, 16. februara zvanično je stekao i državljanstvo Libana.

Iako sam nikada nije profesionalno igrao fudbal (a snimci njegovih nastupa na humanitarnim mečevima pokazuju prilično limitirano umijeće), Infantino „igrom“ upravlja poput vrhunskog zadnjeg veznog. On drži sve konce, savršeno balansirajući između hirova najmoćnijih političara svijeta i potreba siromašnih saveza iz Okeanije. Svima ispunjava želje, dok igra teče dalje. Jer fudbal je, na našu sreću ili žalost, prevelika igra da bi nam je ogadile čak i najkrupnije afere.