Washington Post: Berlin i Pariz mijenjaju pravila igre u EU

Njemačka i Francuska žele ubrzati djelovanje na jačanju eura, saradnji u oblasti vojne potrošnje i izgradnji lanaca snabdijevanja za kritične sirovine, piše Aaron Wiener za The Washington Post.

Frustrirane tromošću država članica Evropske unije u suočavanju s izazovima na kontinentu, Njemačka i Francuska zagovaraju sistem “dvije brzine” koji bi omogućio najvećim evropskim ekonomijama da provode promjene bez opterećenja potrebom za širim konsenzusom.

U pismu upućenom ministrima finansija pet drugih najvećih ekonomija EU, njemački ministar finansija Lars Klingbeil napisao je da “nastavak po starom nije opcija” ako Evropa želi postati otpornija na nove geopolitičke izazove.

U pismu, do kojeg je došao The Washington Post, Klingbeil je naveo da on i francuski ministar finansija Roland Lescure sazivaju grupu od šest zemalja na videokonferenciju u srijedu popodne, s ciljem da se “postavi ambiciozna i konkretna agenda za jačanje suvereniteta, otpornosti i konkurentnosti Evrope”.

Pored Francuske i Njemačke, na sastanak su pozvani ministri Italije, Španije, Poljske i Nizozemske. Klingbeil je naveo da bi taj sastanak trebao poslužiti kao “početni sastanak” uoči okupljanja uživo, planiranog na marginama sljedećeg redovnog sastanka Eurogrupe, tijela u kojem zemlje koje koriste euro usklađuju politike.

Evropska unija, koja ima 27 članica, veliki dio svoje snage na međunarodnoj sceni crpi iz svoje veličine. Sa oko 450 miliona stanovnika, njena populacija je otprilike za trećinu veća od populacije Sjedinjenih Američkih Država. Međutim, postizanje konsenzusa unutar tako heterogene grupe često je veoma izazovno.

Neki lideri EU, poput mađarskog premijera Viktora Orbána, nerado su zauzimali jasan stav protiv Rusije u ratu u Ukrajini i nisu bili spremni prekinuti uvoz ruskih fosilnih goriva. Samo prošle sedmice, nakon što su lideri EU potpisali historijski trgovinski sporazum s južnoameričkim zemljama Mercosura (zajedničko tržište Južne Amerike), na kojem se radilo gotovo četvrt stoljeća, skeptični članovi Evropskog parlamenta izglasali su da se sporazum pošalje Evropskom sudu pravde na pravnu provjeru, što bi moglo odgoditi njegovu primjenu mjesecima ili čak godinama.

Zbog toga su dominantne evropske sile sve više pribjegavale manjim grupama država kako bi donosile odlučnije poteze, pristupu poznatom kao “minilateralizam”, u oblastima energetike, odbrane i drugih prioriteta.

U pismu ministrima finansija, Klingbeil je naveo četiri glavna prioriteta na kojima bi šest zemalja trebalo raditi: uspostavljanje unije štednje i ulaganja radi poboljšanja uslova finansiranja za preduzeća; jačanje uloge eura kao međunarodne valute; bolju saradnju u oblasti odbrambene potrošnje; te osiguravanje otpornih lanaca snabdijevanja za kritične sirovine.

Posebno nakon što su potezi američkog predsjednika Donalda Trumpa sugerirali da Sjedinjene Američke Države više nisu pouzdan partner u oblasti trgovine i odbrane kao ranije, Evropa je osjetila hitnost da djeluje samostalno kako bi ojačala vojne kapacitete i oživjela posrnule ekonomije kontinenta, pri čemu se povremeno suočava s preprekama koje dolaze upravo od njenih članica.

“Sada je vrijeme za Evropu dvije brzine”, rekao je Klingbeil koji je ujedno i potkancelar te kopredsjednik Socijaldemokratske partije Njemačke, u utorak na događaju koji je u Berlinu organizirala medijska kuća Welt.

“Njemačka će, zajedno s Francuskom i drugim partnerima, sada preuzeti vodeću ulogu u jačanju i osamostaljivanju Evrope”, rekao je Klingbeil, dodajući: “Kao šest najvećih ekonomija u Evropi, sada možemo biti pokretačka snaga.”