Preminuo Mohsen Rastani, fotoreporter koji je dokumentovao rat u Bosni

Iranski fotograf i fotoreporter Mohsen Rastani preminuo je 25. oktobra 2026. godine u Iranu, u 67. godini života.

Rođen 1958. godine u Khorramshahru, Rastani je bio jedan od najuticajnijih i najprepoznatljivijih savremenih fotografa u Iranu. Fotografiju je studirao na Univerzitetu u Teheranu, a karijeru je započeo tokom Iransko-iračkog rata, bilježeći surovu stvarnost sukoba.

Ipak, svjetski ugled stekao je serijom portreta koji su redefinisali vizuelni jezik iranske fotografije. Više od tri decenije putovao je širom Irana sa fotoaparatom i jednostavnim bijelim platnom u pozadini, pretvarajući ulice, domove i javne prostore u privremene ateljee. U tim improvizovanim studijima pozivao je obične ljude: porodice, parove, vojnike i prolaznike, da stanu pred njegov objektiv. Njegovi portreti bili su lišeni uljepšavanja i artificijelnosti: neretuširani, direktni i monumentalni, odražavali su formalnu neutralnost dokumentarnih fotografija, dok su istovremeno otkrivali duboke slojeve ranjivosti, dostojanstva i individualnosti.

Izvan domovine, Rastani je fotografisao u mnogim kriznim i poslijeratnim područjima obilježenim ratom, poput Libana te Bosne i Hercegovine. U Bosni i Hercegovini boravio je od 1994. do sredine 1996. godine, kada je pod opsadom i u ratnim uslovima bilježio svakodnevicu i ljudske sudbine u Sarajevu, Tuzli i Mostaru.

U razgovoru za portal !Odgovor u julu ove godine, Rastani se prisjetio tog iskustva i podijelio svoje viđenje ljudske prirode pod pritiskom rata.

"U normalnom životu ne možete razumjeti čovjeka u potpunosti. Ali u ratu, ljudi vam pokažu sve one skrivene, najdublje slojeve svog karaktera", kazao je on.

Njegova djela izlagana su širom svijeta, uključujući prestižna bijenala u São Paulu (1998), Veneciji (2003. i 2011) i Gwangjuu (2006), kao i u poznatim institucijama poput Muzeja MAXXI u Rimu te Muzeja moderne umjetnosti u Parizu (2014). Njegove fotografije objavljivane su u vodećim međunarodnim publikacijama i nastavljaju inspirisati nove generacije fotografa.