Dobra vijest: broj zaposlenih u Federaciji ne opada. Loša vijest: ne raste

Dobra vijest: broj zaposlenih u Federaciji Bosne i Hercegovine na kraju septembra ove godine veći je za 299 u odnosu na kraj septembra prethodne godine. Loša vijest: manji je za čak 3.437 u odnosu na kraj septembra 2024.

Ova razlika, između ostalog, slika je naglih ekonomskih intervencija Vlade Federacije krajem 2024. godine: skok minimalca za preko 60 posto i zabrana rada nedjeljom u trgovinama.

Gledajući po mjesecima, septembar uvijek donosi skok u odnosu na august. Tako i ove godine imamo 4.878 radnih mjesta više nego krajem augusta. Kako pokazuje grafikon, august je svake godine dno, septembar skok. Ugovori na određeno u školama ističu 31. 8, novi počinju 1. 9. Isti kalendar vrijedi za sezonu u ugostiteljstvu i građevini.

Porezna uprava je za prošli septembar sama navela gdje je rast: između ostalog, u obrazovanju, javnoj upravi i odbrani. Za ovaj septembar razradu po djelatnostima nije objavila. Septembarski skok nam samo kazuje da počinje školska godina i da su učitelji, nastavnici i profesori ponovo zaposleni.

Zanimljiviji je drugi red brojeva. Od aprila 2025. do marta 2026. svaki mjesec bio je ispod istog mjeseca prethodne godine. Najgore je bilo u decembru, 6.043 manje nego u decembru 2024; januar je nastavio s minusom od 4.490. Od aprila 2026. to više ne važi. April je iznad aprila 2025. za 260, juni za 1.554, septembar za 299. Pad je zaustavljen.

Oporavak, međutim, nije počeo. Plus od nekoliko stotina mjeri se prema 2025, a 2025. je godina pada. Vratiti se na površinu iz rupe je spas, a ne uspjeh.

Prema septembru 2024. Federacija danas ima 3.437 zaposlenih manje; prema junu 2024. manje je 510, prema augustu 2024. manje je 2.706. Nijedan mjesec ove godine, osim januara, nije dostigao isti mjesec 2024.

Vrijedi pogledati i duži niz. Septembar 2020, u pandemiji, zatekao je Federaciju s oko 520.000 zaposlenih. Potom četiri godine rasta: 2021. plus 10.700; 2022. plus 7.340; 2023. plus 5.527; 2024. plus 6.938. Onda 2025. minus 3.736 i 2026. plus 299. Rast od pet do sedam hiljada radnih mjesta godišnje zamijenjen je nulom. Tržište rada vratilo se tamo gdje je bilo u ljeto 2025, i tu stoji.

Jedan podatak iz istog saopćenja Porezne uprave ne uklapa se u sliku stagnacije. Broj aktivnih poslovnih subjekata porastao je za godinu dana sa 134.562 na 138.126, za 3.564. Više je firmi, ali je isti broj radnika. Objašnjenje može biti u obrtima i paušalcima koji nikoga ne zapošljavaju, može biti i u radnicima koji su iz radnog odnosa prešli u status samostalnog obveznika.

Zaposlenost u Federaciji je pala tokom 2025. U 2026. se vratila na nulu i oko te nule se, još uvijek, vrti.