Njemački list: SAD zaobišle EU i stale uz Dodika

Na Balkanu su Sjedinjene Američke Države promijenile stranu: umjesto da zajedno s Evropljanima garantuju mirovni poredak, one uzdižu najvećeg remetilačkog aktera u regionu, navodi Reingard Veser u članku, u kojem komentariše informaciju o odlasku Christiana Schmidta s funkcije visokog predstavnika.

U nastavku prenosimo ostatak Veserovog komentara objavljenog u utjecajnom njemačkom listu:

Najavljena ostavka Christiana Schmidta s pozicije visokog predstavnika međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini mnogo je više od pukog kadrovskog pitanja u dijelu Evrope kojem politika i javnost u Njemačkoj danas uglavnom posvećuju malo pažnje. Pozadina ovog poteza, koji su nametnule Sjedinjene Američke Države, pokazuje koliko malo američko rukovodstvo pod Donaldom Trumpom još uvijek mari za evropske interese. A moguće posljedice bacaju svjetlo na opasnosti koje Balkan i dalje predstavlja za stabilnost Evrope.

Tokom protekle tri decenije, Evropljani i Sjedinjene Američke Države bili su na istoj strani na Balkanu, uz nekoliko epizoda tokom Trumpovog prvog mandata. Iako su SAD nakon završetka krvavih ratova devedesetih značajno smanjile svoj angažman, politički su sve donedavno, zajedno s Evropskom unijom, nastavile garantovati mirovni poredak na Balkanu koji je prvobitno u velikoj mjeri nastao zahvaljujući američkom posredovanju.

Međutim, sada su Sjedinjene Američke Države stale uz najvećeg remetilačkog aktera u regionu, lidera bosanskih Srba Milorada Dodika. On se godinama poigrava separatističkim zahtjevima i nacionalističkom retorikom kakva je Balkan nekada odvela u katastrofu — a ujedno je i najbliži saveznik Vladimira Putina u regionu.

Christian Schmidt je žrtva ove promjene strane u Washingtonu, pri čemu su određenu ulogu možda imali i ekonomski interesi ljudi iz Trumpovog kruga. Schmidt je pokušavao obuzdati opasnosti koje dolaze od Dodika (drugo je pitanje koliko je to činio vješto), dok su Sjedinjene Američke Države politički rehabilitirale Dodika i ukinule mu sankcije.

Suštinski, to predstavlja neformalno usklađivanje Amerike i Rusije protiv stabilnosti u regionu koji je u potpunosti okružen Evropskom unijom. Putin će to posmatrati s velikim zadovoljstvom.